‘अ‍‍‍ब तिमीले हेप्नै नसक्ने मान्छे बन्नेछौँ ।’- इश्वरा सिवा

एक किराँती र हिन्दु क्षेत्री बाहुनको बिबाह हुँदा संस्कृति र संस्कार बिचमा आउँदैन..
एक किराँती र तामगुशेलाको बिबाह हुँदा संस्कृति र संस्कार बिचमा आउँदैन…
एक किराँती र बिदेशी ( भारतीय लगायत कुइरे प्रजाती जुनसुकै , अफ़्रिकि आदि ) बिच बिबाह हुँदा संस्कृति र संस्कार बिचमा आउँदैन..
अर्थात् , के को धर्म ? के को रितिरिवाज ? के को जात ? के को रास्ट्रियता ? भाँड मे जाये सब.. हामी सबै मान्छे !! भन्ने तिमी नै हैनौ र साथी ???
तर…
जब एक किराँती र दलित बिच बिबाह हुन खोज्छ तब संस्कृति र संस्कार बिचमा आउँछ..नामुद साहित्यकार , कत्राकत्रा खुंखार कम्युनिस्ट , भयंकर प्रगतिशील किराँतीको टाउको दुख्छ , मुटु फुट्न खोज्छ ..
अन्तत: जात बिचमा आउँछ !
यो सब अरू केही होइन , बस् हेपाहा प्रवृत्ति मात्र हो । दलितलाई मान्छे नमानेको प्रमाण हो बस् !
अनि भन्छौ ? हिन्दु धर्ममा मात्र विभेद छ ! हामी मासिन्या नमासिन्या सबै मतवाली एउटै हौ ! हामी विभेद गर्दैनौँ ! यी क्षेत्रीबाहुन विरुद्ध एकजुट भएर लड्नुपर्छ ! समाजवाद टाढा छैन !

तिमीले भन्दैमा हामीले पत्याउँछौ अब ? तिम्रो मुखले बोल्छ तर व्यबहारले प्रमाण दिन्छ साथी ! न खस-आर्य , न किँरात , न तामगुशेला , कोहि पनि हाम्रो दुश्मन होइन । हाम्रो दुश्मन बाहुनबाद हो । जब्बर जातब्यबस्था हो । अब , हामीले बुझिसक्यौ साथी । तिमी कथित ठुला जात सबैमा कुनै न कुनै मात्रामा बाहुनवाद छ ! हरेक धर्ममा विभेद छ । हरेक धर्म अफिम हो । त्यसैको आडमा तिमीले तिमी जस्तै अर्को साथीलाई हेप्छौ , थिच्छौ , पेल्छौ र कहिल्यै माथि उक्सन दिदैनौँ । ए मेरो अग्रगामी सोच भाको साथी , तिमीले मानव-मानव बिच समानता त ल्याउन चाहँदैनौ । समाजवाद त धेरै प…….रको कुरा हो ! तिम्रो आदर्श तिमी संगै राख !
अब हामीले तिम्रो दोहिरो चरित्र देखिसक्यौ । हाम्रो लडाइँ त विभेद गर्ने हरकोही विरुद्ध हो । हाम्रो लडाइँ बाहुनबाद बिरुद्ध हो । हाम्रो लडाइँ जातब्यबस्था विरुद्ध हो । अब हामीले शिक्षा , स्वास्थ , अर्थ लगायत हरेक क्षेत्रमा हस्तक्षेप गर्नैपर्छ । र गर्नेछौँ ! अब छिट्टै तिमीले हेप्नै नसक्ने मान्छे बन्नेछौँ ।